Kira fiyatlarında artış ivmesi geriliyor ilan süreleri uzuyor
Kiralık konut piyasasında dengelenme sinyalleri güçleniyor. Pandemi sonrası dönemde sert yükselişler yaşayan kira fiyatlarında artış hızı belirgin biçimde yavaşladı. İki yıl boyunca uygulanan yüzde 25’lik kira artış sınırının sona ermesinin ardından kira artış oranı yüzde 65.93’e kadar çıkmıştı. Ancak enflasyondaki gerilemeyle birlikte kira artış oranları da düşüş eğilimine girdi. Aralık ayı itibarıyla 12 aylık ortalama enflasyona göre belirlenen resmi kira artış oranı yüzde 35.91’e kadar geriledi. Piyasa verileri ise artışların bu oranın da altında kaldığını ortaya koyuyor.
YILLIK ARTIŞ YÜZDE 30’UN ALTINDA
Sahibinden.com ile Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin (BETAM) iş birliğiyle hazırlanan “sahibindex Kiralık ve Satılık Konut Piyasası Görünümü” raporunun kasım ayı sonuçlarına göre, ortalama kira metrekare fiyatlarındaki yıllık artış ülke genelinde yüzde 28.3 oldu. İstanbul’da bu oran yüzde 35.6, Ankara’da yüzde 35.9, İzmir’de ise yüzde 25.8 olarak kaydedildi. Veriler, kiraların nominal olarak artmaya devam ettiğini ancak artış hızının önceki yıllara kıyasla önemli ölçüde yavaşladığını gösterdi.
REEL KİRALARDA FARKLI TABLO
Enflasyondan arındırılmış reel kira fiyatları incelendiğinde, ülke genelinde, Ankara’da ve İzmir’de düşüş yaşandığı görüldü. İstanbul ise bu eğilimden ayrışarak sınırlı bir artış kaydetti. Yıllık bazda reel kira fiyatları Türkiye genelinde yüzde 2.1, İzmir’de yüzde 4 azalırken; İstanbul’da yüzde 3.4, Ankara’da yüzde 3.7 arttı. Bu durum, büyükşehirlerde kira baskısının tamamen ortadan kalkmadığını ancak genel piyasanın dengelenme sürecine girdiğini ortaya koydu.
PİYASA GEÇİŞ SÜRECİNDE
Uzmanlara göre kiralık konut piyasasında yaşanan gelişmeler, ani fiyat düşüşlerinden çok, talebin zayıfladığı ve fiyat artışlarının kontrol altına alındığı bir geçiş dönemine işaret ediyor. Aşırı yükselişlerin törpülendiği bu süreçte, piyasanın daha rasyonel bir zemine oturması bekleniyor.
TALEP MEVSİMSEL OLARAK GERİLİYOR
Rapora göre kiralık konut talep göstergesinde eylül ayında başlayan düşüş kasım ayında da sürdü. Kiralık konut talep endeksi bir önceki aya göre yüzde 10.8 azalırken, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7.9 artış gösterdi. Bu düşüşün mevsimsel etkilerden kaynaklandığı belirtilirken, kiralık konut talebinin genellikle nisan-temmuz döneminde arttığı, yılın son aylarında ise gerilediği ifade edildi.
İLANLAR DAHA UZUN SÜRE YAYINDA
Raporda dikkat çeken bir diğer gelişme ise kiralık konut ilanlarının yayında kalma süresinin uzaması oldu. Kasım ayında kapatılan ilanların ortalama ilanda kalma süresi ülke genelinde 30.1 güne çıktı. Bu süre İstanbul’da 26.7 gün, Ankara’da 28.5 gün, İzmir’de ise 36.6 gün olarak hesaplandı.
Uzmanlar, yüksek kira bedelleriyle yayımlanan ilanların daha geç kiracı bulmasının, ev sahiplerini fiyatlama konusunda yeniden değerlendirme yapmaya yönelttiğini belirtiyor. Bu durum, kiralık konut piyasasında dengelenmenin en somut göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.